I. Giới thiệu
Mô hình đào tạo lái xe của chúng tôi được xây dựng theo Quy Chuẩn Quốc Gia QCVN 106:2020/BGTVT do Tổng cục Đường bộ Việt Nam biên soạn, Bộ Khoa học và Công nghệ thẩm định, Vụ Khoa học – Công nghệ trình Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải ban hành kèm theo Thông tư số 372020/TT-BGTVT ngày tháng năm 2020. Mô hình của chúng tôi đáp ứng đầy đủ yêu cầu của Quy chuẩn trên, ngoài ra còn bổ sung thêm các Module hiện đại và khoa học phù hợp với các nhu cầu thực tiễn.
II. Các thiết bị và thông số kĩ thuật
1. Thiết bị phần cứng
Thiết bị mô phỏng để đào tạo lái xe bao gồm 5 thành phần chính:
1.1. Cabin lái
1.2. Hệ thống hiển thị và âm thanh
1.3. Hệ thống mô phỏng chuyển động
- Máy tính cài đặt phần mềm mô phỏng đào tạo lái xe: 01 cái
1.4. Bàn vận hành và giám sát của giáo viên
- Màn hình: 01 cái.
- Phần mềm vận hành và giám sát của giáo viên: 01 bộ.
2. Thông số kĩ thuật phần cứng
Mô hình đáp ứng đầy đủ mọi thông số kĩ thuật tiêu chuẩn, đảm bảo đầy đủ các tính năng của thiết bị, tính an toàn và tính trải nghiệm của người dùng.
2.1. Vô lăng
- Đối xứng và có bề rộng 300mm.
- Có giới hạn hành trình quay theo hai chiều (1 ,75 vòng mỗi bên).
- Có lực phản hồi lên vô lăng tại các tốc độ xe và góc đánh lái khác nhau, momen lực lớn nhất từ 2 – 5 Nm.
- Có khả năng tự quay về vị trí trung gian khi xe quay vòng và thôi tác dụng lực lên vành tay lái.
2.2. Cần số
- Có ký hiệu để nhận biết được vị trí các số.
- Đối với xe số sàn: có cơ cấu khóa vị trí cần số được điều khiển bởi bàn đạp ly hợp.
- Đối với xe số tự động: có cơ cấu khóa vị trí cần số được điều khiển bằng bàn đạp phanh. Có thể chuyển vị trí cần số ra khỏi vị trí P, từ D về R, từ D về 1 hoặc 2, từ R và D về P.
2.3. Chân ga
- Có trang bị cơ cấu đảm bảo bàn đạp tự hồi vị về vị trí ban đầu khi thôi tác dụng lực.
- Tổng hành trình của bàn đạp ga nằm trong phạm vi (0-100) mm.
- Lực đạp nằm trong phạm vi (0 – 100) N.
2.4. Chân phanh
- Có trang bị cơ cấu đảm bảo bàn đạp tự hồi vị về vị trí ban đầu khi thôi tác dụng lực.
- Lực phản hồi không tuyến tính theo hành trình đạp: mô phỏng được hiện tượng lực phản hồi khác biệt giữa 2 giai đoạn(Giai đoạn 1: hành trình tự do khi má phanh chưa tiếp xúc, Giai đoạn 2: khi phanh bắt đầu có tác dụng).
- Hành trình tối đa của bàn đạp phanh nằm trong phạm vi (0 – 1 35) mm.
- Lực đạp phải nằm trong phạm vi (0 – 500) N.
2.5. Phanh tay
- Lực kéo của cần phanh đỗ nằm trong khoảng từ 20 N đến 100 N.
2.6. Chân ly hợp (chân côn)
- Có trang bị cơ cấu đảm bảo bàn đạp tự hồi vị về vị trí ban đầu khi thôi tác dụng lực.
- Lực phản hồi không tuyến tính theo hành trình đạp: mô phỏng được hiện tượng lực phản hồi khác biệt giữa 2 giai đoạn (giai đoạn 1: từ lúc bắt đầu đạp ly hợp đến lúc ly hợp bắt đầu ngắt, giai đoạn 2: từ lúc ly hợp bắt đầu ngắt đến lúc ly hợp ngắt hoàn toàn).
- Hành trình tối đa của bàn đạp côn nằm trong phạm vi (0 -120) mm.
- Lực đạp phải nằm trong phạm vi (0 – 150) N.
2.7. Ghế ngồi
- Có thể điều chỉnh được vị trí trước/sau, cao/thấp, ngả lưng ghế.
- Độ lệch tâm giữa ghế lái và trục lái của vô lăng ≤40 mm.
2.8. Hệ thống mô phỏng đồng hồ
- Hiển thị trong bảng điều khiển:
- Tốc độ của xe, tốc độ vòng quay động cơ;
- Đèn báo phanh đỗ, đèn báo rẽ trái và phải, đèn báo pha, cos và đèn báo dây an toàn;
- Đồng hồ đo nhiên liệu và đồng hồ đo nhiệt độ nước.
2.9. Khung cabin
- Khung cabin được làm bằng kim loại,đảm bảo chắc chắn.
2.10. Cần điều khiển gạt nước
- Có 3 vị trí tương ứng với 3 tốc độ gạt nước khác nhau.
2.11. Cần điều khiển tín hiệu đèn
- Có các vị trí cho phép điều khiển các loại đèn khác nhau bao gồm: đèn pha, cốt, dừng, sương mù, xi nhan, đèn báo nguy hiểm.
2.12. Hệ thống hiển thị
- Loại thiết bị hiển thị: màn hình hoặc màn chiếu.
- Chỉ tiêu thiết bị hiển thị: kích thước chiều ngang vùng hiển thị ≥1800mm.
- Mô phỏng gương chiếu hậu: sử dụng thiết bị riêng biệt hệ thống mô phỏng góc nhìn phía trước, có khả năng điều chỉnh góc nhìn gương chiếu hậu.
2.13. Hệ thống âm thanh
- Hệ thống âm thanh Stereo.
2.14. Hệ thống máy tính
- Hệ thống máy tính có cấu hình phù hợp, được cài đặt hệ điều hành đảm bảo phù hợp để phần mềm mô phỏng lái hoạt động ổn định.
III. Phần mềm mô phỏng lái xe
Phần mềm mô phỏng lái xe có giao diện và kết quả hiển thị bằng Tiếng Việt, Tiếng Anh, mô phỏng luyện tập thực hành lái xe cho các hạng xe B, C, D, E, FB, FC, FD, FE.
Phần mềm mô phỏng có đầy đủ các tính năng sau:
1. Tiếp nhận thông tin học viên
Tiếp nhận thông tin học viên thông qua việc nhập tệp dữ liệu báo cáo đăng ký sát hạch lái xe (báo cáo 1) được trích xuất từ phần mềm quản lý cơ sở đào tạo của Tổng cục Đường bộ Việt Nam.
2. Chức năng đăng nhập và đăng xuất
Học viên phải đăng nhập để bắt đầu một phiên luyện tập bằng mã học viên/thẻ RFID/vân tay (đồng bộ với phương thức nhận dạng học viên của Thiết bị giám sát học lý thuyết của cơ sở đào tạo).
3. Chức năng bài tập
Hệ thống được cài đặt điều kiện thời tiết (ngày/đêm; trời mưa to, gió lớn/ trời nắng) và 08 bài lái theo quy định bao gồm:
- Bài tập lái xe tổng hợp;
- Bài lái xe trong đô thị;
- Bài lái xe trên đường cao tốc;
- Bài lái xe trên đường đồi núi;
- Bài lái xe lên, xuống phà;
- Bài lái xe trên đường lầy;
- Bài lái xe trong điều kiện sương mù;
- Bài lái xe qua đường ngập nước, lái xe qua ngầm.
4. Tính năng quan sát phía trước
Hệ thống có chức năng hiển thị góc nhìn phía trước của lái xe với các thông số như sau:
- Trường nhìn: 1200 x 22,50 (Rộng x Cao);
- Tốc độ khung hình: 30 fps;
- Chất lượng hình ảnh hiển thị đáp ứng: số màu ≥24 bits, độ chi tiết tương ứng của góc nhìn và số điểm ảnh: tối thiểu 2,0 arcmin/pixel, độ tương phản tối thiểu 15:1.
5. Tính năng quan sát gương chiếu hậu
Hệ thống có chức năng hiển thị 3 góc nhìn quan sát gương chiếu hậu cho lái xe, bao gồm: gương chiếu hậu hai bên (bên trái), gương chiếu hậu hai bên (bên phải), gương chiếu hậu trên kính chắn gió, vị trí hiển thị mô phỏng gương chiếu hậu phù hợp với từng hạng xe B, C, D, E, FB, FC, FD, FE.
6. Tính năng mô phỏng đèn chiếu sáng và đèn tín hiệu
Hệ thống có chức năng mô phỏng hoạt động của các đèn chiếu sáng và các đèn tín hiệu.
7. Tính năng mô phỏng hoạt động của các phương tiện khác
Ngoại trừ bài tập sa hình, các bài tập khác mô phỏng các phương tiện khác cùng tham gia giao thông bao gồm: người đi bộ, xe con, xe khách, xe tải, xe máy…
Các phương tiện này được vận hành tự động theo tình huống, không cần sự điều khiển.
8. Tính năng mô phỏng âm thanh
Hệ thống có tính năng mô phỏng được các loại âm thanh sau:
- Khởi động bật công tắc đánh lửa, dòng điện được cung cấp sẽ có âm thanh khởi động động cơ;
- Âm thanh động cơ (thay đổi theo tốc độ và tải);
- Âm thanh báo khi phanh gấp;
- Âm thanh xung quanh, mô phỏng âm thanh lái xe của các phương tiện khác trong khung cảnh lái xe, mô phỏng mưa và sấm sét trong thời tiết mưa;
- Tiếng rơ le đóng ngắt theo chu kỳ đèn xi nhan nháy;
- Tiếng phát ra từ cần gạt mưa tỷ lệ với chu kỳ và tốc độ gạt;
- Tiếng va chạm tỷ lệ với mức độ va chạm với chướng ngại vật;
- Tiếng hướng dẫn bài và đọc điểm chấm khi đi trong sa hình chuẩn các hạng.
IV. Phần mềm vận hành và giám sát của giáo viên
Phần mềm vận hành và giám sát của giáo viên (PMGV) có đầy đủ các tính năng như sau:
1. Tính năng lựa chọn thông số bài tập
PMGV cho phép giáo viên lựa chọn được các các thông số trước hoặc trong khi thực hiện bài tập, bao gồm:
- Thời gian thực hiện bài tập: ngày/đêm (có thể chọn 24 thời điểm trong ngày);
- Điều kiện thời tiết: mưa, nắng, sương mù, tuyết;
- Chọn tình huống bất ngờ.
2. Tính năng quan sát toàn cảnh
PMGV cho phép giáo viên chọn được 8 góc quan sát xung quanh xe trong bài tập, bao gồm: góc nhìn từ trước xe, góc nhìn từ sau xe, góc nhìn từ bên trái xe, góc nhìn từ bên phải xe và 4 góc nhìn chéo.
Chất lượng hình ảnh màn hình quan sát toàn cảnh: tối thiểu 1920 x 1080 pixel (Full HD).
3. Tính năng chấm điểm và thông báo lỗi
Với bài tập sa hình PMGV cho phép chấm điểm tự động theo quy định.
Các lỗi của học viên trong quá trình thực hiện bài tập được thông báo trên màn hình và trên hệ thống loa.
4. Ghi lưu và tái hiện
Phần mềm giáo viên có chức năng ghi lại quá trình thực hiện bài tập của học viên và sau đó cho phép tái hiện lại.
Sau đó giáo viên hoặc người quản lý có thể xem lại kết quả học viên đã thao tác
5. Tính năng xuất báo cáo kết quả người học
PMGV có tính năng lưu trữ và theo dõi lịch sử đào tạo của học viên.
Các thông tin lưu trữ bao gồm:
- Thông tin học viên: họ và tên, ngày tháng năm sinh;
- Kết quả đào tạo: số lần học, thời gian học, điểm, các lỗi và tần suất mắc lỗi trong quá trình học;
- Có chức năng in kết quả của học viên.
6. Tính năng thay đổi ngôn ngữ giao diện phần mềm
Hệ thống cho phép thay đổi được ngôn ngữ hiển thị trên giao diện phần mềm. Các ngôn ngữ bao gồm: Tiếng Anh, Tiếng Việt (Ngôn ngữ mặc định lúc khởi tạo có thể được cấu hình bởi quản trị hệ thống).
7. Tính năng chọn tình huống bất ngờ
Hệ thống có chức năng cho phép giáo viên có thể lựa chọn và áp dụng các tình huống giao thông bất ngờ trong quá trình luyện tập. Các tình huống bao gồm và không giới hạn các tình huống sau:
- Người đi bộ hoặc động vật băng cắt qua đường;
- Gặp xe ô tô đi lùi trên cao tốc;
- Gặp xe ô tô đi ngược chiều trên cao tốc;
- Xe tải, xe máy đổi hướng mà không có tín hiệu xi nhan;
- Xe ô tô phía trước đột ngột dừng lại.
8. Bàn vận hành và giám sát của giáo viên
Có khả năng kết nối đến nhiều thiết bị mô phỏng cùng lúc để vận hành, giám sát hoạt động của các thiết bị mô phỏng.
Màn hình hiển thị:
- Kích thước 23 inch.
- Độ phân giải: 1920×1080 pixel (Full HD).
9. Hệ thống mô phỏng chuyển động
Tối thiểu 3 bậc tự do (tịnh tiến theo phương thẳng đứng, lắc quanh trục ngang, lắc quanh trục dọc).
V. Mở rộng của mô hình
Ngoài các Quy chuẩn, Tính năng tiêu chuẩn nêu trên, phần mềm của chúng tôi có các phần mở rộng nhằm nâng cao tính đa dụng, tính trải nghiệm với tất cả tình huống, yêu cầu mà thực tiễn đưa ra. Điều này tạo nên sự khác biệt của chúng tôi so với những phần mềm phổ thông hiện nay trên thị trường, chính sự khác biệt này đem đến lợi ích lâu dài và bền vững cho khách hàng mà không phần mềm nào khác có thể.
1. Module kính thực tế ảo VR
Hệ thống tích hợp kính VR để có thể trải nghiệm các chức năng phần mềm trong môi trường thực tế ảo. Các trải nghiệm gần giống với thực tế nhất. Nâng cao trải nghiệm lái, khi mà người tập có thể quan sát các vật thể xung theo tất cả các góc độ thay vì chỉ có một góc lái trước mặt như thông thường.
Ngoài ra, khi trải nghiệm hệ thống thông qua kính thực tế ảo, người dùng còn hiểu rõ hơn các phản ứng của xe, nâng cao phản xạ, đồng thời dễ dàng căn chỉnh các góc lái độ dài quãng đường.
2. Module Pan lỗi
Sử dụng các pan lỗi để cài đặt lỗi cho ô tô trong quá trình hoạt động, tạo ra các tình huống bất ngờ, nâng cao kĩ năng và hiểu biết về xe cho người trải nghiệm.
Module pan lỗi bao gồm các hệ thống lỗi:
- Ga: không ga được, hoặc rồ ga.
- Phanh: chân phanh không ăn.
- Hộp số: không thay đổi được số.
- Bugi: không nổ máy được, hoặc máy đang nổ thì tắt đột ngột.
- Đèn không bật sáng.
- …..
Có hệ thống âm thanh cảnh báo người dùng khi xảy ra các sự cố.
Hệ thống phím bấm reset pan lỗi ở các vị trí của thiết bị, sau khi reset hệ thống thông báo cho người trải nghiệm. Các chức năng của xe ô tô lại trở lại trạng thái hoạt động bình thường.
